🫁 Kiedy choroba płuc zmienia sposób siedzenia na wózku
Dlaczego pacjent pochyla się, skręca tułów lub zaczyna siedzieć asymetrycznie. Wyobraźmy sobie pacjenta po operacji usunięcia jednego płuca. Albo osobę, która przez wiele tygodni zmaga się z silnym, bolesnym kaszlem. Jeszcze inny pacjent doznał złamania kilku żeber i każdy głębszy wdech sprawia mu ból.
Co łączy te trzy osoby?
Każda z nich może zacząć inaczej ustawiać swoje ciało. Nie dlatego, że ma źle dobrany wózek, ale dlatego, że organizm próbuje przystosować się do choroby, bólu i zmienionej mechaniki oddychania.
1. Po usunięciu płuca – kiedy choroba płuc zmienia mechanikę całej klatki piersiowej

Po pneumonektomii, czyli usunięciu całego płuca, zmieniają się warunki anatomiczne wewnątrz klatki piersiowej.
Z czasem śródpiersie może przemieszczać się w stronę operowaną, przepona po tej stronie może ustawiać się wyżej, a pozostałe płuco częściowo kompensacyjnie zwiększa swoją objętość.
Do tego dochodzą skutki samej operacji: ból, blizny, ograniczenie ruchomości żeber i czasami osłabienie mięśni tułowia. Jak może wyglądać taki pacjent na wózku?
Może siedzieć z asymetrycznie ustawionymi barkami, ograniczać ruch jednej połowy klatki piersiowej albo ustawiać tułów w lekkim pochyleniu lub rotacji.
Nie jest to jednak obowiązkowy skutek usunięcia płuca. Wiele zależy od rodzaju operacji, sposobu gojenia, rehabilitacji i wcześniejszej sprawności pacjenta.
2. Bolesny kaszel – kiedy ciało zaczyna chronić się przed bólem
Silny kaszel angażuje przeponę, mięśnie międzyżebrowe i mięśnie brzucha. Powoduje gwałtowne zmiany ciśnienia w klatce piersiowej i jamie brzusznej.
Jeżeli kaszel wywołuje ból, na przykład po operacji lub złamaniu żeber, pacjent może odruchowo pochylać tułów do przodu, przywodzić ramiona i ograniczać ruch klatki piersiowej. To tak zwana pozycja przeciwbólowa lub ochronna.
Początkowo pomaga zmniejszyć dolegliwości. Jednak jeśli utrzymuje się przez długi czas, może sprzyjać skróceniu niektórych tkanek, ograniczeniu ruchomości odcinka piersiowego kręgosłupa i zmianie sposobu pracy mięśni. Na wózku widzimy wówczas pacjenta z wysuniętą głową, zaokrąglonymi plecami i barkami ustawionymi do przodu.
Co ciekawe, nawet kiedy ból ustąpi, wyuczony sposób siedzenia może pozostać.
3. Złamania żeber – kiedy jedna strona ciała przestaje pracować swobodnie

Przy złamaniu żeber głęboki wdech, kaszel, rotacja tułowia, a nawet niewielki ruch mogą powodować ból. Pacjent zaczyna oszczędzać bolesną stronę. Oddycha płycej, ogranicza ruch żeber i czasami ustawia tułów asymetrycznie. Podczas długiego siedzenia może nierównomiernie obciążać pośladki i podpierać się mocniej jedną kończyną górną. Wtedy problem zaczyna dotyczyć nie tylko klatki piersiowej.
Zmienia się rozkład obciążenia na siedzisku, praca mięśni stabilizujących tułów i sposób kontaktu pleców z oparciem.
4. Przewlekła duszność – kiedy pozycja staje się sposobem na oddychanie

U niektórych osób z zaawansowaną POChP pojawia się charakterystyczna pozycja: tułów pochylony do przodu, ręce oparte na udach lub podłokietnikach, barki lekko uniesione.
Nie jest to przypadkowa wada postawy. Takie ustawienie może ułatwiać wykorzystanie dodatkowych mięśni oddechowych i zmniejszać uczucie duszności.
Jeżeli pacjent spędza w tej pozycji wiele godzin dziennie, może z czasem rozwijać ograniczenia ruchomości, osłabienie tolerancji innych pozycji i utrwalone nawyki posturalne.
Nie oznacza to jednak, że należy go na siłę prostować. Czasami właśnie pochylenie do przodu pozwala mu oddychać z mniejszym wysiłkiem.
5. Co choroba płuc zmieniając sposób siedzenia na wózku
i doboru wózka?
Pacjent siedzi asymetrycznie. Jeden bark jest niżej, tułów pochylony, głowa wysunięta do przodu. Pierwszą reakcją może być próba korekcji ustawienia ciała.
Ale zanim zaczniemy regulować peloty, oparcie czy pasy stabilizujące, warto zadać kilka pytań.Czy pacjent ma za sobą operację klatki piersiowej? Czy głęboki wdech wywołuje ból? Czy pozycja pochylona zmniejsza duszność? Czy asymetria pojawiła się po chorobie lub urazie? Czy pacjent potrafi samodzielnie zmienić pozycję?
Odpowiedzi mogą całkowicie zmienić sposób myślenia o doborze wózka.
Nie każda nieprawidłowa postawa zaczyna się od kręgosłupa i miednicy. Czasami jej przyczyna znajduje się w klatce piersiowej. I właśnie dlatego podczas oceny siedzenia warto obserwować nie tylko ustawienie ciała, ale również mechanikę oddychania. Dobry wózek powinien uwzględniać nie tylko to, jak pacjent siedzi, ale również dlaczego siedzi właśnie w taki sposób.
_edited.png)



Komentarze